በከፍተኛ ሙቀት ምክንያት የእንስሳት የማሰብ ችሎታ እየተመሰቃቀለ መሆኑን ጥናቶች አመለከቱ

👉ከዚህም በተጨማሪ ከፍተኛ ሙቀት የእንስሳትን ቁጣና ጠበኝነት በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚጨምር ጥናቶቹ ያመላክታሉ።

ግንቦት 26 ቀን 2018(መናኸሪያ ሬዲዮ) ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ የመጣው ከፍተኛ የሙቀት ማዕበል በእንስሳት የአስተሳሰብ እና የማስተዋል ችሎታ ላይ ከፍተኛ መስተጓጎል እያደረሰ መሆኑን በርካታ አዳዲስ ጥናቶች ይፋ አደረጉ። ይህ ክስተት በተለያዩ የእንስሳት ዝርያዎች ላይ በጉልህ እየታየ ሲሆን፣ የምግብ ሰንሰለትንና የተፈጥሮ ስነ-ምህዳርን አደጋ ላይ ሊጥል እንደሚችል ተመራማሪዎች አስጠንቅቀዋል።

በካላሃሪ በረሃ በሚገኙ ሳውዘርን ፓይድ ባብለርስ በተባሉ ወፎች ላይ የተደረገ ጥናት እንደሚያሳየው፣ ወፎቹ ቀለል ያሉ ተግባራትን ለመማር በሙቀት ማዕበል ወቅት ከቅዝቃዜ ቀናት ይልቅ እጥፍ ሙከራዎችን ለማድረግ ተገድደዋል።

በተመሳሳይ ዚብራ ፊንችስ የተባሉ ወፎች በከፍተኛ ሙቀት ውስጥ ፍሬ ቢስ ባህሪያትን ያሳዩ ሲሆን፣ የተከፈተውን የቱቦ ጫፍ ፈልጎ ከማግኘት ይልቅ የተዘጋውን ክፍል በተደጋጋሚ ሲነድፉ ተስተውለዋል። ይሁን እንጂ የሙቀት መጠኑ ከቀለማት ጋር ተያይዞ የመማር ብቃታቸውን አልቀነሰውም ተብሏል።

ችግሩ በውሃ ውስጥ ባሉ ፍጥረታትና በነፍሳት ላይም ታይቷል። ወንድ የጉፒ ዓሦች ከፍተኛ ሙቀት በሚኖርበት ጊዜ የትዳር አጋርን ለማግኘት የሚያስችለውን የመንገድ ፍለጋ እንቆቅልሽ ለመፍታት ተቸግረዋል። በቦምብልቢ ንቦች ላይ የተደረገ ሙከራም በ77 ዲግሪ ፋራንሃይት አብዛኞቹ ንቦች ቀለሞችን ከምግብ ጋር አያይዘው መማር የቻሉ ቢሆንም፣ ሙቀቱ ወደ 90 ዲግሪ ፋራንሃይት ሲያሻቅብ ግን ይህንን ማድረግ የቻሉት ከግማሽ በታች የሆኑት ብቻ ናቸው።

በአይጦች ላይ የተደረገ ጥናት ደግሞ ሙቀቱ ከአንጎል የማስታወስ ማዕከል ጋር ተያይዞ የማስታወስ እና የመንገድ ፍለጋ ብቃታቸውን እንዳገደው አረጋግጧል።

ከዚህም በተጨማሪ ከፍተኛ ሙቀት የእንስሳትን ቁጣና ጠበኝነት በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚጨምር ጥናቶቹ ያመላክታሉ። በስምንት የአሜሪካ ከተሞች ውስጥ የተመዘገቡ ወደ 70,000 የሚጠጉ የውሻ ንክሻ ሪፖርቶችን የመረመረ ጥናት፣ በሞቃት ቀናት የውሻ ንክሻ ክስተቶች በ4% ገደማ እንደሚጨምሩ አሳይቷል። ይህ ክስተት ከሙቀት መጠን ይልቅ በቀጥታ ከከፍተኛ የUV ጨረር ጋር በተያያዘ የ11% ጭማሪ አሳይቷል።

በተመሳሳይ ሻሞይስ የተባሉ የፍየል ዝርያዎች የሙቀት መጠኑ ሲጨምር ግዛታቸውን ለማስከበር ይበልጥ ተከላካይና ተዋጊ የሚሆኑ ሲሆን፣ በቅርቡ በ2025 የተደረገ ጥናት ደግሞ እባቦች፣ ድመቶች እና ሌሎች እንስሳት በሙቀት ወቅት ሰዎችን የመንከስ እድላቸው ከፍተኛ መሆኑን አረጋግጧል።

ከሁሉም በላይ አሳሳቢ የሆነው ግን፣ በካላሃሪ በረሃ ያለው የሙቀት መጠን 96 ዲግሪ ፋራንሃይት ሲደርስ ፓይድ ባብለርስ የተባሉት ወፎች በአዳኝ እንስሳ እና በባዶ የእንጨት ሳጥን መካከል ያለውን ልዩነት መለየት ማቆማቸው ነው፤ ለሁለቱም የሚሰጡት ምላሽ ተመሳሳይ ሆኖ ተገኝቷል።

የአየር ንብረት ለውጥን ተከትሎ የሙቀት ማዕበል በተደጋጋሚና በከፍተኛ ሁኔታ በሚቀጥልበት ጊዜ፣ በእንስሳት ላይ የሚከሰተው የማሰብ ችሎታ መቀነስ የአበባ ዘር አሰራጮችን፣ አዳኝና ታዳኝ እንስሳትን ብሎም አጠቃላይ የምግብ ሰንሰለትን በመናጋት በስነ-ምህዳሩ ላይ አስከፊ መዘዝ ሊያስከትል እንደሚችል ሳይንቲስቶች ከፍተኛ ስጋታቸውን ገልጸዋል።
__

ሀሳብ እና’ሳ’ፍራለን